Post | mei 2020 | 5 min lezen

Pinksteren tijdens coronatijd

Lieve Coronahelpers,


De afgelopen 50 dagen was er voor Christenen over de hele wereld vieren. Van Pasen tot Hemelvaart, tot vandaag: Pinksteren. Vandaag wordt de 50 dagen tijd tussen Pasen en Pinksteren afgesloten. Ik zocht uit welke invloed COVID-19 heeft op kerkdiensten en leg het verhaal achter Pinksteren uit.


Pasen, Hemelvaart, Pinksteren.. De oorsprong van deze feestdagen ...


Het is handig om eerst wat achtergrond te verschaffen. Jezus Christus wordt door het Christendom gezien als de Zoon van God en als de Verlosser. De Bijbel beschrijft onder andere in het Nieuwe Testament voornamelijk het verhaal van Jezus: van de geboorte tijdens Kerst tot ver na zijn dood. Jezus wordt gekruisigd op Goede Vrijdag. Drie dagen later, tijdens Pasen, wordt de wederopstanding van Jezus Christus gevierd. Vervolgens volgen er 40 dagen van bezinning voordat Jezus tijdens Hemelvaart wordt herenigd met zijn Vader in de hemel. 10 dagen later volgt Pinksteren, waarbij de Heilige Geest zich manifesteert in (“uitstort over”) de discipelen: de uiting van de Geest van God. En zo komen de drie belangrijke pijlers van het Christendom samen, de heilige Drie-eenheid: de Vader, de Zoon en de Heilige Geest.


Maar wat gebeurde er nou tijdens Pinksteren? Jezus was net 10 dagen geleden herenigd met zijn Vader in de hemel en de 12 discipelen (apostelen, volgelingen van Jezus) zaten bij elkaar in Jeruzalem. Niet geheel zonder toeval lopen de dagen tussen Pasen en Pinksteren gelijk met de tijdlijn tussen het Joodse Pesach (Pasen) en Sjawoe’ot (Pinksteren): Omer. Onthoud dat het verhaal van Jezus zich afspeelt in het Joodse Israël en er wordt iets duidelijk. De zogenoemde uitstorting van de Heilige Geest tijdens Sjawoe’ot was geen toeval. Dit viel samen met het Eerste Oogstfeest waardoor de stad Jeruzalem ontzettend druk was. Zo konden de meeste mensen bereikt worden.


Dit wordt ook beschreven in het boek “Handelingen”. Het boek beschrijft de Heilige Geest als het geluid van een stormwind die raasde door de muren van het hele huis waar de apostelen waren, met tongen van vuur die zich verdeelden over alle apostelen. Dit vervulde de apostelen met de Heilige Geest, waarna ze spraken in allerlei verschillende talen en zich mixte met de mensen uit alle windrichtingen die zich in Jeruzalem hadden verzameld voor het Eerste Oogstfeest. De apostelen werden eerst weggezet als dronken feestvierders, maar de toon veranderde al snel toen ze in ieders eigen taal begonnen te prediken over Jezus, de Zoon van God. Ieder die geloofde in Jezus kon zich laten dopen en Handelingen beschrijft dat meer dan 3000 mensen zich die dag lieten dopen en bekeren. Daarom wordt Pinksteren ook gezien als de geboorte van de Kerk.


Handelingen 2:17 En het zal zijn in de laatste dagen, zegt God ...


Pinksteren is dus, kortweg, een hoopgevende boodschap waarin de Heilige Geest zich uitstort over het volk. De tijd tussen Pasen en Pinksteren is een tijd van wachten en vérwachten. Een tijd waarin Christenen wachten op de Heilige Geest, maar waarin de ruimte is voor bezinning en geloof, waardoor het wachten op de Heilige Geest verandert in het verwachten.


In de periode tussen Pasen en Pinksteren heeft het noodlot voor de kerken erg hard toegeslagen, net als voor andere gebedshuizen. Er zijn inmiddels een aantal berichten bekend over een groot aantal besmettingen die via gebedshuizen zijn verspreid. Verder springt natuurlijk de situatie in het Duitse Frankfurt in het oog, waar inmiddels door het bezoeken van een kerkdienst ruim 200 besmettingen zijn vastgesteld. Helaas hebben gebedshuizen zich moeten aanpassen, maar dat wordt ook veel gedaan. Kerken nemen veel diensten op en deze zijn online terug te zien. Per 1 juni, morgen, mogen kerken vieringen organiseren, mits het aantal bezoekers tot 30 beperkt blijft. Per 1 juli staat voor nu gepland dat er 100 mensen aanwezig mogen zijn, mits er afstand wordt gehouden.


Naast dat er verspreidingen zijn geweest, is de kerk ook bezig geweest met preventie. Dat werd erg duidelijk tijdens het Urbi et Orbi tijdens Pasen, waarbij er voor het eerst sinds lange tijd geen mensen aanwezig waren. In meerdere toespraken van de Paus werd gevraagd om burgerlijke gehoorzaamheid en het opvolgen van de maatregelen. Er werd opgeroepen om je weer tot je gezin te richten en daar steun uit te halen. Dat leidde tot veel loftuitingen van de internationale community en het heeft mede toe geleid dat de coronamaatregelen werden opgevolgd.

Paus geeft uitzonderlijke urbi et orbi-zegen op leeg Sint ...


Terug naar de maatregelen. De algemene consensus onder kerkgangers is vooral begrip voor de maatregelen. Toch is het vervelend dat de functie van de kerk nu verminderd is. De functie van de kerk is immers het samenbrengen van mensen en het vieren van het Bijbelse woord. Hoewel de diensten, zoals eerder gezegd, wel vaak opnames online zetten, is het voor veel kerkgangers niet hetzelfde: het samen vieren, het samen zingen, het ontmoeten van gelijkgestemden. Het is allemaal erg beperkt door COVID-19. Toch valt er wellicht een parallel te vinden tussen het Pinksterverhaal en COVID-19.

Kerkgangers zijn al sinds het begin van de slimme lockdown aan het wachten tot ze weer naar de kerk kunnen. Tijdens Pasen en Pinksteren werken ze aan zichzelf, aan hun gemeenschap, en voor hun medemens. Er is een tijd van bezinning gaande en hoewel er gewacht wordt op het volledig openen van het gebedshuis, kiest een groot aantal kerkgangers ervoor om het wachten te veranderen in verwachten. Wie goed doet, die goed ontmoet is de algemene consensus. Kerken hebben de COVID-19 maatregelen aangegrepen om mensen te helpen, blijkt uit een aantal organisaties die zijn opgericht. De Rooms Katholieke Kerk Haarlem e.o. was bijvoorbeeld één van onze eerste partners, en Kerkenhelpenkerken organiseert een wereldwijde hulpactie om te voorzien in de eerste levensbehoeften van de mensen die echt getroffen zijn. Er zijn mooie acties opgezet om uit de naam van het geloof mensen te helpen.



Nu mag ieder geloven wat hij of zij wil, maar is dit niet exact wat wordt verwacht van gelovigen? Van gelovigen wordt geacht dat ze er zijn voor mensen die het moeilijk hebben, zich inzetten voor de medemens, en dat ze samen de oplossing zijn van het probleem. Mede hierdoor wil ik sluiten met een oproep en een dankwoord, op de dag waarop de geboorte van de Kerk wordt gevierd: denk aan elkaar en help elkaar. We kunnen passief blijven wachten tijdens de intelligente lockdown en hopen dat het snel over gaat. Echter, we kunnen ook vérwachten. Verwachten betekent weten dat er iets goeds gaat komen en vertrouwen hebben in een goede afloop. Laten we dat met zijn allen doen, gelovig of niet, en de lockdown agenda doorkomen. Laten we het doen met zijn allen en laten we, zeker vandaag op Pinksteren, er zijn voor onze medemens. Dit in verwachting dat het Goede zich ook over ons verspreid.


Er zijn veel initiatieven te vinden op Coronahelpers, in elke gemeente minimaal één. Neem graag nog eens een kijkje en schrijf je in. Want, hoewel COVID-19-infecties in aantal lijken af te nemen, zijn de gevolgen nog steeds merkbaar. Wij kijken uit naar het moment dat dit verleden tijd is, maar jullie hulp is nog steeds nodig.


Een fijn Pinksteren voor iedereen.


Pinksteren: het gaat niet om de kerk, maar om het werk van de ...

Deel blogpost